Uygulama Öncesi
TamamlandıParselden Tarihî Kütleye
Yapı izlerinin bulunduğu dar parsel, özgün kütle ve cephe düzeniyle yeniden ihya edildi.
Tamamlanan Proje
Yedi İklim Kütüphanesi Rekonstrüksiyonu
Mihrimah Sultan Külliyesi’ne ait kayıp meşruta yapısı, tarihî belgeler ve yapı izleri doğrultusunda ahşap karkas sistemle yeniden ihya edilerek kültür ve edebiyat hayatına kazandırıldı.
İşverenÜsküdar Belediyesi
KonumSelmanağa Mahallesi, Üsküdar
İşin TürüRekonstrüksiyon ve Yeniden İşlevlendirme
Uygulama Dönemi2020–2021
DurumTamamlandı
Projenin Kapsamı
Kaybolmuş bir Osmanlı sivil mimarlık örneği, tarihî çevresi ve kültürel işleviyle birlikte yeniden kuruldu.
Üsküdar Selmanağa Mahallesi’nde, Mihrimah Sultan Sıbyan Mektebi’ne bitişik 503 ada 32 parselde yer alan meşruta yapısı günümüze ulaşmamıştı. Vakıf arşivleri, eski fotoğraflar, Pervititch haritası, kazıda bulunan temel ve beden duvarı izleri ile onaylı rekonstrüksiyon projeleri birlikte değerlendirilerek yapı yeniden ihya edildi.
103 m²’lik parselde betonarme bodrum, ahşap karkas üst katlar, ahşap kırma çatı, alaturka kiremit örtü, profilli ahşap cephe kaplamaları, masif ahşap kapı ve giyotin pencerelerle tarihî kütle yeniden kuruldu. İç mekânlar, arşiv, kütüphane, çalışma, sohbet ve kültür etkinliklerine hizmet edecek biçimde düzenlendi.
Rekonstrüksiyon, yalnız cepheyi taklit eden bir yapım değil; arşiv verisi, kazı bulgusu, geleneksel ahşap yapım tekniği ve çağdaş kullanım ihtiyaçlarının aynı projede buluşturulmasıdır.
Belgeleme ve Kazı
Yapının zemindeki izleri, arşiv belgeleriyle karşılaştırılarak rekonstrüksiyon kararlarına dönüştürüldü.
Parseldeki muhdes kalıntılar kaldırıldıktan sonra yapılan kontrollü kazıda moloz taş temel ve beden duvarı kalıntıları ile su künklerine ulaşıldı. Tespit edilen izler fotoğraf ve çizimlerle belgelendi.
Yapının plan şeması, sokak ve bahçe cepheleri, kat yükseklikleri, çatı biçimi, pencere düzeni ve kafesleri; Pervititch haritası, vakıf kayıtları, tespit fişleri ve tarihî fotoğraflardan elde edilen verilerle yeniden kuruldu.
Uygulama ÖncesiTamamlandı
Kazı ve Belgeleme
Ahşap Cepheİzden Ayrıntıya
Temel ve duvar izleri, geleneksel ahşap cephe, doğrama ve kafes ayrıntılarıyla tamamlandı.
Taşıyıcı Sistem ve Cephe
Betonarme bodrum ile geleneksel ahşap karkas üst yapı, tarihî kütleyi güvenli ve işlevsel biçimde yeniden oluşturdu.
Güncel ihtiyaçlara hizmet eden teknik hacim ve depolar betonarme bodrum katta çözüldü. Zemin ve üst katlarda beden duvarları, bölücü duvarlar ve döşemeler ahşap karkas sistemle inşa edildi.
Ahşap kırma çatı; kiremit altı kaplama, ısı ve su yalıtımı, taş yünü, alaturka kiremit, çinko oluk ve iniş elemanlarıyla tamamlandı. Cephelerde profilli ahşap kaplama, kat silmeleri, köşe pervazları, masif doğramalar ve hareketli ahşap kafesler uygulandı.
Ahşap Cephe
Giyotin pencereler, kafesler, kat silmeleri ve profilli ahşap kaplamalar tarihî oranlarda yeniden üretildi.
Ahşap Merdiven
Katları bağlayan merdiven, küpeşte ve tornalı dikmeler geleneksel mimari karakterle tamamlandı.
Korunan İzler
İç mekândaki kâgir ve tuğla mimari izler görünür bırakılarak yeni ahşap yapıyla dengeli bir ilişki kuruldu.
Uygulama Kalemleri
Taşıyıcı sistemden kitap raflarına kadar bütün imalatlar tek bir mimari bütünlük içinde ele alındı.
Yapının yeniden işlevlendirilmesi sırasında tarihî mimariyi örten veya taklit eden ağır müdahalelerden kaçınıldı. Ahşap döşeme ve tavanlar, kapı ve pencereler, sıva ve boya yüzeyleri, aydınlatma, iklimlendirme ve yangın güvenliği sistemleri kütüphane işleviyle uyumlu olarak çözüldü.
Özel imalat ahşap raf sistemleri, koleksiyonun yüksek yoğunlukta saklanmasına imkân verirken odaların ölçeğini ve geçiş düzenini koruyacak biçimde yerleştirildi.
- Arşiv araştırması, rölöve ve yapı izi belgelemesi
- Kontrollü kazı ve temel kalıntılarının tespiti
- Betonarme bodrum ve teknik hacimler
- Ahşap karkas beden, bölme ve döşeme sistemi
- Ahşap kırma çatı ve alaturka kiremit örtüsü
- Isı, su ve nem yalıtımı uygulamaları
- Profilli ahşap cephe kaplamaları ve silmeler
- Masif ahşap kapı, giyotin pencere ve kafesler
- Ahşap merdiven, döşeme ve tavan uygulamaları
- Tuğla ve kâgir mimari izlerin korunması
- Mekanik, elektrik ve yangın güvenliği sistemleri
- Özel imalat kütüphane mobilyaları ve raf sistemleri
Yeni İşlev
İhya edilen tarihî yapı, Yedi İklim Dergisi’nin kütüphanesi ve kuşaklar arası edebiyat buluşmalarının yeni adresi oldu.
Yapı, Yedi İklim Dergisi’nin yayın arşivi ile Ali Haydar Haksal ve ailesinin kitap koleksiyonunu barındıran bir kültür merkezine dönüştü. Yaklaşık 50 bin kitap, süreli yayın ve el yazması eserden oluşan koleksiyon; çalışma odaları, okuma salonları ve arşiv bölümlerinde tasnif edildi.
Giriş katındaki buluşma alanı, üst katlardaki kütüphane ve çatı katındaki sohbet salonu; gençler, yazarlar ve araştırmacılar için yaşayan bir edebiyat ortamı oluşturdu.
İç Mekân Galerisi
Ahşap mimari, kitap ve dergi koleksiyonunun sıcak dokusuyla bütünleşti.
İç mekân fotoğrafları, yapının yalnız fiziksel olarak yeniden kurulmadığını; işlev, mobilya, aydınlatma ve kullanım atmosferiyle birlikte tamamlandığını göstermektedir.
Sonuç
Kaybolmuş meşruta yapısı, tarihî hafızayı ve yaşayan edebiyat kültürünü aynı çatı altında buluşturdu.
Proje; kazı ve belgeleme, betonarme alt yapı, ahşap karkas rekonstrüksiyonu, geleneksel cephe, çatı ve doğrama imalatları ile kütüphane işlevinin gerektirdiği teknik ve sabit mobilya çözümlerini bütüncül biçimde tamamladı.
Yedi İklim Kütüphanesi, Taksim Yapı’nın kayıp tarihî yapıların bilimsel verilerle ihyası, dar ve hassas şehir içi parsellerde uygulama yönetimi ve kültür yapılarının yeniden işlevlendirilmesi konusundaki yetkinliğini gösteren önemli referanslarından biridir.
Tarihî yapıları yalnız onarmıyor, işlevi ve hafızasıyla yeniden yaşatıyoruz.
Taksim Yapı, arşiv araştırmasından taşıyıcı sisteme, geleneksel malzemeden çağdaş kullanıma kadar restorasyon ve rekonstrüksiyon süreçlerini bütüncül biçimde yönetir.
İletişime Geç