Beden Duvarı Onarımı
Taş duvarlardaki bozulmalar, malzeme kayıpları ve kısmi yıkılmalar kontrollü biçimde tamamlandı.
Tamamlanan Proje
Vezirköprü Taşhan Restorasyonu
29 Eylül 2014 tarihindeki büyük yangından ağır biçimde etkilenen Vezirköprü Taşhan, özgün taş ve ahşap yapı sistemi korunarak; temel, beden duvarı, drenaj, ahşap konstrüksiyon ve konservasyon uygulamalarıyla yeniden ayağa kaldırılmıştır.
İşverenSamsun Vakıflar Bölge Müdürlüğü
KonumSamsun, Vezirköprü
İşin TürüRestorasyon Uygulama Yapım İşi
Tamamlanma20.09.2017
DurumTamamlandı
Proje Yaklaşımı
Yangın sonrası büyük ölçüde beden duvarları kalan tarihî han, özgün yapı sistemi esas alınarak yeniden ihya edildi.
İki katlı ve kapalı avlu düzeninde inşa edilen Vezirköprü Taşhan’ın dış beden duvarları moloz taş, iç mekânları ahşap çatkı arası tuğla dolgu sistemindedir. Taş döşemeli yapı, 29 Eylül 2014 tarihinde meydana gelen yangında ağır hasar görmüştür.
Restorasyon süreci, ilgili kurum ve kurulların gözetiminde onaylı proje ve teknik şartnameler doğrultusunda yürütülmüş; yapının özgün malzeme, taşıyıcı sistem ve mekânsal karakterinin korunması esas alınmıştır.
Yangından kurtarılan özgün ahşap elemanlar konservasyon sonrası yeniden özgün yerlerinde kullanılmıştır.
Yangın Sonrası Mevcut Durum
Yangınla tahrip olan muhdes elemanlar kaldırıldı, korunabilir özgün ahşap elemanlar atölyeye alınarak belgelendi.
Yangın sonrasında yapının ahşap kısımlarının önemli bölümü zarar görmüş, bazı alanlarda yalnızca dört yöndeki beden duvarları ve kapalı avlu düzeni ayakta kalmıştır.
Hasarlı muhdes elemanlar kontrollü biçimde uzaklaştırılmış; özgün ahşap elemanlar ise yeniden kullanılmak üzere sökülerek konservasyon çalışmalarına alınmıştır.
Yangın sonrası mevcut durum
Restorasyon sonrası genel görünüm
Beden Duvarı, Temel ve Drenaj
Taş beden duvarları, yetersiz temeller ve zemin kaynaklı su problemi birlikte ele alındı.
Cephe iskeleleri kurularak kısmi yıkılmalar ve malzeme kayıpları onarılmış; derzler açılarak esnek ve nefes alabilen hidrolik kireç esaslı harçla yenilenmiştir.
Araştırma kazılarında temellerin yetersiz olduğu belirlenen bölümlerde teleskobik direklerle askılama yapılmış, temel duvarı tamamlamaları ve cephe stabilizasyonları gerçekleştirilmiştir. Yapı çevresindeki su problemi için çevre drenaj sistemi kurulmuştur.
Temel Takviyesi
Yetersiz temel bölgeleri askılama altında tamamlandı ve taşıyıcı güvenlik desteklendi.
Hidrolik Kireçli Derzler
Taş duvar yüzeyleri temizlendi, derzler nefes alabilen uyumlu harçlarla yenilendi.
Ahşap Konstrüksiyon ve Konservasyon
Ahşap yapı sistemi özgün kurguya uygun biçimde yeniden kuruldu, yangından kurtarılan elemanlar tekrar kullanıldı.
Temel ve beden duvarı müdahalelerinin ardından bağ kirişleri yerleştirilmiş, ahşap çatkı ve çatı konstrüksiyonu yapının özgün sistemine uygun biçimde yeniden oluşturulmuştur.
Yangından kurtarılan ahşap elemanlar atölyede temizlenmiş, sağlamlaştırılmış ve konservasyonu tamamlandıktan sonra özgün konumlarında yeniden kullanılmıştır.
Özgün Ahşapların Korunması
Kurtarılabilen özgün elemanlar ayrıştırılarak yeniden kullanım için hazırlandı.
Ahşap Konstrüksiyon
İç yapı, özgün ahşap çatkı düzenine uygun biçimde yeniden kuruldu.
Birleşim Detayları
Ahşap taşıyıcı birleşimleri yapısal süreklilik ve geleneksel kurgu gözetilerek çözüldü.
Avlu, Revaklar ve Tamamlanan Yapı
Kapalı avlu, iki katlı ahşap revak sistemi ve iç dolaşım kurgusu yeniden bütünlüğüne kavuştu.
Restorasyon sonunda hanın taş avlusu, ahşap kolon ve kirişleri, kat galerileri, merdivenleri, kapı ve pencere doğramaları ile çatı örtüsü bütüncül biçimde tamamlanmıştır.
Saydam kapama elemanları ve aydınlatma düzeni, tarihî ahşap kurgunun okunabilirliğini koruyacak şekilde uygulanmıştır.
Sonuç
Vezirköprü Taşhan, yangın sonrası kapsamlı restorasyonla tarihî han kimliğine yeniden kavuştu.
Temel takviyeleri, beden duvarı onarımları, drenaj, ahşap konstrüksiyon, çatı, doğrama ve özgün ahşap elemanların konservasyonu birlikte tamamlanmıştır.
Proje, Taksim Yapı’nın ağır hasarlı tarihî yapılarda belgeleme, koruma, güçlendirme ve yeniden ihya uygulamalarını bütüncül biçimde yürütebilme tecrübesini gösteren önemli referanslarından biridir.
Yangın ve ağır hasar görmüş tarihî yapılarda restorasyon, güçlendirme ve yeniden ihya uygulamaları.
Taksim Yapı, tarihî yapıların özgün malzeme ve taşıyıcı sistemlerini koruyarak teknik gerekliliklerle birlikte ele alır.