Tamamlanan Proje

İshak Çelebi Camii Restorasyon Uygulaması

Kuzey Makedonya Manastır’da yer alan İshak Çelebi Camii’nin mimari, statik, kalem işi, ahşap, taş ve çevre düzenleme uygulamalarını kapsayan restorasyon çalışması.

İşveren TİKA, Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı

Konum Kuzey Makedonya, Manastır

İşin Türü Restorasyon Uygulama Yapım İşi

Süreç 2015

Durum Tamamlandı

Tarihçe ve Önemi

Balkanlar’daki Osmanlı mirasının Manastır’da ayakta kalan önemli anıtlarından biri.

İshak Çelebi Camii, Osmanlı İmparatorluğu’nun Balkan coğrafyasında inşa ettiği büyük camilerden biridir. II. Bayezid döneminde, 1506-1507 yıllarında Manastır Kadısı İshak Çelebi tarafından Ulu Cami tipinde ve Cuma Camii olarak inşa edilmiştir.

Yapı, inşa edildiği dönemde mektep, medrese, zaviye, imaret ve tabhaneden oluşan büyük bir külliyenin parçasıydı. Günümüzde Manastır’da ayakta kalmayı başaran üç camiden biri olarak tarihi önemini korumaktadır.

İshak Çelebi Camii restorasyonu, Balkan coğrafyasındaki Osmanlı dini mimari mirasının korunması ve gelecek kuşaklara aktarılması açısından Taksim Yapı’nın önemli uluslararası referanslarından biridir.

Mimari Özellikler

Tek kubbeli taş yapı, harim, son cemaat yeri, minare ve ek mekânlardan oluşur.

Cami, taş malzemeden inşa edilmiş tek kubbeli bir yapıdır. Harim bölümü kare planlıdır ve yüksek kubbe ile örtülüdür. Kare harimden yuvarlak tambur kasnağına geçiş tromplar yardımıyla sağlanmıştır.

Harim, son cemaat yeri, minare ve ek mekânlardan oluşan yapı; taş işçiliği, iç mekân ahşap elemanları, kubbe geçişleri, kalem işi yüzeyleri ve ana giriş düzeniyle Klasik Osmanlı dönemine ait güçlü mimari karakter taşır.

1506 İnşa sürecinin başladığı tarih

1507 Yapının tamamlandığı dönem

25 m Kubbe yüksekliği

2015 Restorasyon uygulama yılı

Restorasyon Süreci

Statik güçlendirme, mimari onarım, ahşap imalat, taş derz ve kalem işi uygulamaları birlikte yürütüldü.

İshak Çelebi Camii, İkinci Dünya Savaşı sırasında aldığı hasarlar ve zaman içinde oluşan bozulmalar nedeniyle kapsamlı restorasyon ihtiyacı göstermiştir. TİKA tarafından yürütülen süreçte yapı statik ve mimari açıdan ele alınmıştır.

Restorasyon kapsamında özgün olmayan ahşap karkaslı son cemaat kubbesi ve sütunları sökülmüş, özgün malzeme ve yapım tekniğine uygun şekilde yeniden inşa edilmiştir. Taş ve derz onarımları, ahşap eleman restorasyonu, iç mekân düzenlemeleri ve kalem işi uygulamaları titizlikle tamamlanmıştır.

Taş ve Derz Onarımları

Dış cephe taş yüzeyleri ve derz bölgeleri, yapının özgün malzeme karakterine uygun şekilde ele alındı.

Ahşap Elemanlar

Kapı, pencere kepenkleri, minber, vaaz kürsüsü ve harim ahşap elemanları özgün karakteri korunarak onarıldı.

Kalem İşi ve Kubbe

Harim ve son cemaat kuzey duvarındaki kalem işleri, canlandırma yöntemiyle restore edildi.

Restorasyon Öncesi ve Sonrası

Yapının iç mekânı, kubbe düzeni ve kalem işi yüzeyleri restorasyon sonrasında güçlü bir bütünlük kazandı.

Öncesi ve sonrası görselleri, caminin harim mekânında, kubbe yüzeylerinde ve kalem işi uygulamalarında elde edilen değişimi açık biçimde göstermektedir.

Harim restorasyon öncesi

Harim restorasyon sonrası

Kubbe restorasyon öncesi

Kubbe ve kalem işi restorasyon sonrası

İç Mekân ve Kalem İşi

Harim, kubbe, avize, vitray ve ahşap detaylar birlikte ele alındı.

Caminin iç mekânında kalem işi yüzeylerin korunması, ahşap elemanların onarılması, özgün detayların ortaya çıkarılması ve ibadet mekânının bütüncül algısının güçlendirilmesi hedeflenmiştir.

Minber, mihrap, vaaz kürsüsü, pencere kepenkleri ve harim kapısı gibi elemanlarda özgün olmayan boyalar raspalanmış; özgün ahşap ve süsleme karakteri doğrultusunda restorasyon uygulamaları yapılmıştır.

İshak Çelebi Camii harim genel iç mekan — Harim genel iç mekân

İshak Çelebi Camii avize ve vitray detayı — Avize ve vitray detayı

İshak Çelebi Camii harim ve kalemişi sonrası — Harim ve kalem işi sonrası

Çevre Düzenlemesi

Yaklaşık 3000 metrekarelik bahçe, yapı çevresiyle birlikte yeniden düzenlendi.

Restorasyon sürecinde caminin çevresi taş duvarlarla korunmuş, bahçe alanı peyzaj kararlarıyla yeniden ele alınmıştır. Süs havuzu, şadırvan ve çevre düzenleme uygulamalarıyla yapı bütüncül şekilde tamamlanmıştır.

Bu çalışmalar, caminin mimari değerini korumanın yanında, yapının çevresiyle uyumlu, ziyaretçi ve ibadet kullanımı açısından nitelikli bir açık alan düzenine kavuşmasını sağlamıştır.

Ana Giriş

Yapının dış cephe ve giriş ilişkisi, caminin kentsel ve ibadet kullanımıyla uyumlu biçimde ele alındı.

Gece Görünümü

Restorasyon sonrasında yapı, dış mekân algısı ve aydınlatma etkisiyle güçlü bir anıt eser görünümü kazanmıştır.

Minare ve Dış Cephe

Minare, taş cephe ve yapı çevresi, restorasyonun bütüncül koruma yaklaşımı içinde değerlendirildi.

Sonuç

İshak Çelebi Camii, mimari bütünlüğü ve Osmanlı kimliği korunarak yeniden güçlü bir görünüm kazandı.

Restorasyon çalışmaları; statik ve mimari güçlendirme, son cemaat yeri düzenlemeleri, ahşap eleman onarımları, taş-derz uygulamaları, kalem işi canlandırmaları ve çevre düzenleme imalatlarını kapsayan bütüncül bir süreç olarak tamamlandı.

Taksim Yapı tarafından yürütülen bu uygulama, Balkanlar’daki Osmanlı mirasının korunması ve uluslararası restorasyon tecrübesi açısından önemli bir referans niteliği taşımaktadır.

İshak Çelebi Camii harim ve kalemişi restorasyon sonrası

Uluslararası restorasyon projelerinde saha disiplini ve koruma hassasiyeti.

Taksim Yapı, kültür varlıkları, dini yapılar ve anıtsal ölçekli restorasyon uygulamalarında araştırma, belgeleme, kurul koordinasyonu, saha yönetimi ve teknik uygulama süreçlerini birlikte ele alır.

Restorasyon, konservasyon ve güçlendirme uygulamalarında bütüncül proje disiplini.

Taksim Yapı, kültür varlıkları ve nitelikli yapı projelerinde araştırma, belgeleme, kurul koordinasyonu, saha uygulaması ve teknik yönetim süreçlerini birlikte ele alır.

İletişime Geç